ჩანაწერები დედა ტერეზას დღიურიდან

სიყვარული.

“...‘შეიყვარე უფალი, ღმერთი შენი, მთელი შენი გულით, მთელი შენი სულით და მთელი შენი გონებით”.ეს არის პირველი და დიდი მცნება. და მეორე ამის მსგავსი: ‘შეიყვარე მოყვასი შენი, როგორც თავი შენი.’” (მათე 22:37–39)

როდესაც იესო ჯვარზე კვდებოდა, მან თქვა: „მწყურია.“ იესოს სწყურია ჩვენი სიყვარული და ეს არის თითოეულის წყურვილი – მდიდრისაც და ღარიბისაც. ჩვენ ყველას გვწყურია სხვა ადამიანების სიყვარული.

რას ნიშნავს, გიყვარდეს ღმერთი მთელი გულით, მთელი სულით? ჩვენი ღმერთისადმი სიყვარული არის პასუხი ჩვენდამი ღმერთის უსაზღვრო სიყვარულზე. პირველად ღმერთმა შეგვიყვარა (1 იოან.4:19), იმდენად შეგვიყვარა, რომ გამოგზავნა თავისი საყვარელი ძე, იმისათვის, რომ ჩვენ გადავერჩინეთ (იოან.3:16).

ღვთის ძე არა მარტო ერთ-ერთი ჩვენგანი გახდა და მოგვიტანა მშვიდობა და სიხარული, არამედ ის მოკვდა ჯვარზე, რომ ეჩვენებინა ჩვენთვის, თუ, როგორ ვუყვარვართ. ის მოკვდა თქვენთვის და ჩემთვის, კეთროვნისთვის, შიმშილით მომაკვდავისთვის, შიშველისთვის, რომელიც შუა ქუჩაში წევს. იესომ გვითხრა, რომ გვიყვარდეს ერთმანეთი ისე, როგორც მან შეგვიყვარა თითოეული ჩვენგანი. იესომ თავისი სიცოცხლე ჩვენდამის სიყვარულის გამო გაიღო. ის ამბობს, რომ ჩვენც უნდა გავიღოთ ყველაფერი, რომ სხვებს სიკეთე და სიყვარული მოვუტანოთ.

სახარებაში იესო ძალიან გარკვევით საუბრობს: „გიყვარდეთ ისე, როგორც მე მიყვარხართ.“ ის მოკვდა ჯვარზე და ამით აღასრულა თავისი მამის ნება, რათა დავინახოთ, რომ ჩვენც მზად უნდა ვიყოთ გავცეთ ყოველივე უფლის ნების აღსასრულებლად – გვიყვარდეს ერთმანეთი ისე, როგორც მას ვუყვარვართ.

იმისათვის, რომ გვიყვარდეს ღმერთი, საკმარისი არ არის უბრალოდ თქვა: „მე მიყვარს ღმერთი.“ უპირველესად, მოყვასი უნდა შეიყვარო. ცრუა ის, ვინც ამბობს, რომ უყვარს ღმერთი და არ უყვარს თავისი მოყვასი. როგორ შეგიძლიათ გიყვარდეთ ღმერთი, რომელიც არასოდეს გიხილავთ, თუ არ გიყვართ ისინი, ვისაც ყოველდღე ხედავთ, ვისთანაც ცხოვრობთ და ყოველდღე ხვდებით?

უნდა შეგვეძლოს უფლის სახის დანახვა ყოველ ტანჯულ ადამიანში. ღმერთი ელოდება ჩვენგან, რომ ამოვიცნობთ მას სხვა ადამიანებში. ქუჩაში მომაკვდავები, მიტოვებულები, რომლებიც საზოგადოებისაგან გარიყულნი არიან, გონებრივად ჩამორჩენილნი და კეთროვნები – ეს იესოა ნიღბით. ყველაფერს, რასაც მათთვის გააკეთებთ – გააკეთებთ მისთვის.

შეიყვარე უფალი ისევე, როგორც მას უყვარხარ, ემსახურე მას ისევე, როგორც ის გვემსახურება. იყავი მასთან ყოველდღე, ყოველთვის, როდესაც იცნობ მას ჩვენს ძმებში.

და სამსჯავროზე ის ეტყვის მის მარჯვნივ მდგომთ: „მოდით, მამაჩემის კურთხეულნო, დაიმკვიდრეთ სოფლის დასაბამიდან თქვენთვის გამზადებული სასუფეველი. ვინაიდან მშიოდა და საჭმელი მომეცით, მწყუროდა და მასვით, უცხო ვიყავი და მიმიღეთ, შიშველი ვიყავი და შემმოსეთ, სნეული ვიყავი და მომინახულეთ, საპყრობილეში ვიყავი და მომაკითხეთ“ (მათე 25:34–36).

შემდეგ კი, იესო მიუბრუნდება მის მარცხნივ მდგომთ და ეტყვის: „წადით ჩემგან, წყეულნო, საუკუნო ცეცხლში, რომელიც გამზადებულია ეშმაკისა და მისი ანგელოზებისათვის. ვინაიდან მშიოდა და საჭმელი არ მომეცით, მწყუროდა და არ მასვით, უცხო ვიყავი და არ მიმიღეთ, შიშველი ვიყავი და არ შემმოსეთ, სნეული ვიყავი და საპყრობილეში და არ მომინახულეთ“ (მათე 25:41–43).

აი, რას ამბობენ წმინდა მოციქულ იოანეზე, მასზე, ვინც დაწერა: „ღმერთი არის სიყვარული...“. თავისი სიცოცხლის მიწურულს ის იჯდა თავისი ახალგაზრდა მოწაფეების წრეში და გადმოცემის თანახმად, მისმა ერთ-ერთმა მოწაფემ წამოიძახა უკმაყოფილოდ: „იოანე, შენ ყოველთვის სიყვარულზე საუბრობ, ღმერთის ჩვენდამი სიყვარულსა და ჩვენი ერთმანეთისადმი სიყვარულზე. რატომ არ გვიყვები სხვა რამეს? რატომ არ გვესაუბრები სიყვარულის გარდა სხვა რამეზე? მასწავლებელმა, რომელიც, როდესაც თავად ახალგაზრდა იყო და თავს იესოს მიაყრდნობდა ხოლმე მკერდზე, ასე უპასუხა მოწაფეს: „იმიტომ, რომ მეტი არაფერი არსებობს – მხოლოდ სიყვარული....სიყვარული...სიყვარული....“

სიყვარული გრძელი და რთული გზაა. ეს სამსხვერპლო საკურთხეველია. ეს არის ის, რის გამოც დიდი ფასის გადახდა გვიწევს, ეს არის უნარი საკუთარ თავზე უარის თქმისა. სიყვარული არის ერთადერთი გზა, რომლის მეშვეობითაც ჩვენი უფლის ფერხთა წინაშე წარდგებით. ჩვენი გრძნობები მოდის და ქრება. მისი ჩვენდამი სიყვარული კი უცვლელია. მისი სიყვარული არ მცირდება ჩვენი ცოდვების ან გულგრილობის გამო. ის ყოველთვის მზადაა ამოგვიყვანოს ცოდვისგან, რადაც არ უნდა დაგვიჯდეს ეს ჩვენ და რადაც არ უნდა დაუჯდეს ეს უფალს.

 თარგმნა: თამუნა ბაღდავადძემ

ყვავილუკებიდან წმინდა ფრანჩესკო ასიზელი

ყვავილუკებიდან“
VIII

როგორ განუმარტა გზად მიმავალმა წმინდა ფრანჩესკომ ძმა ლეონეს, რა არის სრული სიხარული.

ერთხელ ზამთარში, როცა წმინდა ფრანჩესკო ძმა ლეონესთან ერთად პერუჯიდან სანტა მარია დელი ანჯელიში მიეშურებოდა და ძლიერი სიცივით იტანჯებოდა, უხმო წინ მიმავალ ძმა ლეონეს და ამგვარად მიმართა: „ძმაო ლეონე, თუმცა უმცროსი ძმები ქვეყნის ყოველ კიდეში წმინდა ცხოვრებისა და კეთილი ქცევის დიდ მაგალითებს იძლევიან, მაინც დაწერე და ბეჯითად აღნიშნე, რომ სრული სიხარული ამქვეყნად არ არსებობს“. და როცა მცირე მანძილი გაიარეს, კვლავ უხმო წმინდა ფრანჩესკომ: „ძმაო ლეონე, თუმცა უმცროსი ძმა თვალს უხელს ბრმებს და ასწორებს კუზიანთ, განდევნის დემონებს და სმენას უბრუნებს ყრუთ, ფეხზე აყენებს მკელობელთა და ალაპარაკებს მუნჯთა და, რაც უმეტესია, ოთხი დღის გარდაცვლილთ აღადგენს, დაწერე, რომ ეს არაა სრული სიხარული“. და მცირე ხნის შემდეგ კვლავ მაღალი ხმით უხმო წმინდა ფრაჩესკომ: „ჰოი, ძმაო ლეონე, უმცროსმა ძმამ რომ იცოდეს ყველა ენა და ყველა მეცნიერება და ყველა წერილი, ისე რომ შეძლოს წინასწარმეტყველება და არა მხოლოდ მომავალ საქმეთა, არამედ კაცთა იდუმალ ზრახვათა განცხადება, არამედ კაცთა იდუმალ ზრახვათა განცხადება, დაწერე, რომ ისიც არაა სრული სიხარული“. და კიდევ მცირე მანძილის გავლის შემდეგ წმინდა ფრანჩესკომ კვლავ უხმო ძლიერად: „ჰოი, ძმაო ლეონე, ცხოვარო ღვთისაო, უმცროსი ძმა რომ ანგელოზთა ენაზე საუბრობდეს და იცოდეს ვარსკვლავთა გზა და მცენარეთა თვისება, ისევე როგორც ცხოველთა და ქვათა და წყალთა, დაწერე, რომ ეს არაა სრული სიხარული“. და როცა კიდევ გაიარეს გზის ერთი მონაკვეთი, კვლავ მაღალი ხმით უხმო წმინდა ფრანჩესკომ: „ჰოი, ძმაო ლეონე, უმცროსმა ძმამ რომ ისეთი ქადაგება იცოდეს და ყველა ურწმუნოს მოქცევა შეძლოს, დაწერე, რომ ესეც არაა სრული სიხარული“.

და რახან ამგვარი საუბარი კარგა ორი მილის მანძილზე გაგრძელდა, ძმა ლეოდემ დიდი განცვიფრებით იკითხა: „მამაო, ღვთის სახელით გევედრებ, მითხრა, რაღაა სრული სიხარული“. და წმინდა ფრანჩესკომ მიუგო: „როცა სანტა მარია ანჯელიში მივალთ წვიმით დასველებულნი და სიცივით გათოშილნი, ტალახით მოსვრილნი და შიმშილით დატანჯულნი და სავანის კარზე დავაკაკუნებთ, კარისკაცი კი გვეტყვის: - „ვინა ხართ“ - ჩვენ კი მივუგებთ: - თქვენი ორი ძმა ვართ. - ის კი იტყვის: - ცრუობთ, რადგან ორი თაღლითი ხართ, ქვეყანას რომ ატყუებთ და უპოვართა მოწყალებას იპარავთ. გასწით, გაგვეცალეთ, - და არ გაგვიღებს და დაგვტოვებს თოვლსა და წვიმაში შემცივნულებსა და მშივრებს, და თუ ჩვენ ეგზომ უბედობას, ეგზომ სისასტიკესა და ამგვარ მოპყრობას ისე დავითმენთ, რომ არ ავღშფოთდებით და არც განვიკითხავთ მას, არამედ მდაბლად ვიფიქრებთ, რომ ეს კარისკაცი ნამდვილად გვიცნობს და ჩვენს წინააღმდეგ მას ღმერთი ალაპარაკებს, ჰოი, ძმაო ლეონე, დაწერე, რომ სწორედ ესაა სრული სიხარული. და თუ მაინც დაჟინებით განვაგრძობთ კაკუნს, ის კი შეწუხებული გამოვა გარეთ და თავხედ ავაზაკთა დარად გაგვაგდებს წყევლა-კრულვითა და მუჯლუგუნებით და დაგვძახებს: გასწით აქედან, უღირსო ქურდბაცაცებო, წადით თავშესაფარში, რადგან აქ არ გაჭმევთ და არც დაგაძინებთო. და თუ ჩვენ ამასაც მოთმინებითა და ხალისით, კეთილი სიყვარულით ავიტანთ, ჰოი, ძმაო ლეონე, დაწერე, რომ ესაა სრული სიხარული. და თუ ჩვენ შიმშილით, სიცივითა და ღამის დაღლილობით იძულებულნი კვლავაც ვაკაკუნებთ, ვიძახებთ და ვთხოვთ ღვთის სახელის ხმობითა და დიდი ტირილით, რათა გაგვიღოს და შეგვიშვას შიგნით, ის კი ადრინდელზე უფრო განრისხებული იტყვის - ესენი მართლაც თავხედი და უკეთურნი ყოფილან მე კი გადავუხდი როგორც ღირსნი არიანო - და გარეთ გამოვა კოჟრიანი კომბლით, თავში დაგვიშენს, მიწაზე დაგვაგდებს, თოვლში გაგვლუმპავს და იმ კოჟრიანი კომბლით უარესად გვცემს, - თუ ჩვენ ყოველივე ამას მოთმინებითა და ხალისით ავიტანთ და კურთხეული ქრისტეს ვნებებს მოვიგონებთ, რაც მისი სიყვარულისთვის უნდა დავითმინოთ, ჰოი, ძმაო ლეონე, დაწერე, რომ ესაა სრული სიხარული. ამიტომაც ისმინე დასკვნა, ძმაო ლეონე. სული წმინდის ყველა მადლსა და ნიჭს შორის, რისი ღირსიც ჰყო ქრისტემ თავისი მეგობრები, უმაღლესია საკუთარი თავის ძლევა და ნებაყოფლობით, ქრისტეს სიყვარულისთვის ტანჯვის, უსამართლობის, შეურაცხყოფისა და უკმაყოფილების დათმენა. რადგან ღვთის ყველა სხვა ნიჭით არ ძალგვიძს ქადილი, რადგან ჩვენი არ არის, არამედ ღვთისაა, რის გამოც ამბობს მოციქული: „ხოლო გუაქუს ჩუენ საფასე ესე კაცის ჭურებითა, რათა გარდარეული იგი ძლიერებისაჲ იყოს ღმრთისა და არა ჩუენგან“. მაგრამ ჯვარცმისა და წამების სატანჯველში შეგვიძლია ქადილი, რადგან ამბობს მოციქული: „ხოლო ჩემდა ნუ იყოფინ სიქადულ, გარნა ჯუარითა უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესითა“.

საქებრად იესუ ქრისტესი და გლახაკისა ფრანჩესკოსი. ამინ.